BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//CERN//INDICO//EN BEGIN:VEVENT SUMMARY:Webinar nga PhD Toni Shiroka DTSTART:20260915T150000Z DTEND:20260915T154500Z DTSTAMP:20261026T173200Z UID:indico-event-1717965@indico.cern.ch CONTACT:olta.cakaj@fshn.edu.al\;info@ikf-akad.al DESCRIPTION:Speakers: Eranda Gjeçi (Faculty of Natural Sciences\, Univers ity of Tirana)\, Olta Çakaj (Faculty of Natural Sciences\, University of Tirana)\, Gerti Xhixha (Faculty of Natural Sciences\, University of Tirana )\n\nWebinar nga PhD Toni Shiroka\nToni Shiroka ka përfunduar studimet e masterit në Fizikë në Universitetin e Parmës dhe më pas doktoraturën në Fizikën e Materies së Kondensuar në kuadër të bashkëpunimit Oxf ord Slow-Muon (Heidelberg-Parma-ISIS). Interesat e tij kërkimore përfshi jnë nanofizikën\, magnetizmin organik dhe superpërçueshmëri\, materi alet me korrelacion të lartë elektronik\, zhvillimet instrumentale\, fiz ikën kompjuterike\, etj. Toni ka marrë disa çmime gjatë karrierës së tij shkencore\, përfshirë dhe atë për inovacion dhe ekselencë në m ësimdhënie nga Eidgenössische Technische Hochschule (ETH)\, Zvicër. Ak tualisht ai është Senior Scientist në ETH dhe Paul Scherrer Institut\, përgjegjës përkatësisht për laboratorin e rezonancës magnetike bërt hamore dhe atë të spektrometrit multi funksional të muoneve.\n \nNë k uadër të projektit “Unveiling the Illyrian arsenal: Insights into anci ent weaponry using spectroscopic and non-destructive techniques”\, finan cuar nga READ (Research Expertise from the Diaspora) (nga AADF\, Albanian- American Development Foundation)\, ai mban webinar-in me abstrakt si në v ijim:\nMuonet për Trashëgiminë Kulturore\nMIXE (emetimi i rrezeve X të induktuara nga muonet) është një teknikë jo-shkatërruese e teknologj isë së fundit që përdor grimca nënatomike për të analizuar përbër jen kimike të objekteve historike dhe arkeologjike. MIXE u lejon shkencë tarëve të shqyrtojnë objekte të rralla ose të brishta në detaje\, pa shkaktuar dëme ose radioaktivitet.Muonet negative janë rreth 200 herë më të rënda se elektronet standarde\, duke u lejuar atyre të depërtoj në në materiale të dendura\, të tilla si metalet dhe gurët\, shumë m ë thellë se rrezet X standarde. Kur muonet lëshohen në një objekt\, a to kapen nga atomet dhe\, ndërsa muonet shkojnë drejt bërthamës\, ato lëshojnë "rreze X muonike". Meqenëse çdo element ka një nënshkrim un ik të rrezeve X muonike\, shkencëtarët mund të përcaktojnë përbërj en e saktë kimike të një artefakti pa e shkatërruar atë ose pa hequr shtresa.Ky është një avantazh kyç ndaj metodave tradicionale\, të cil at shpesh i detyrojnë arkeologët të zgjedhin midis analizimit të një objekti (domethënë\, marrjes së një mostre ose shkatërrimit të tij) dhe ruajtjes së objektit të paprekur. MIXE e zgjidh këtë dilemë përm es profilizimit të thellësisë\, i cili zbulon përbërjen e një objekt i dhe shtresat e fshehura nën veshjet e tij të jashtme. Për shembull\, duke analizuar lidhjet në punimet metalike\, mund të zbulohet prejardhja e tyre historike dhe të kuptohen teknikat metalurgjike të përdorura ng a qytetërimet e lashta.MIXE është aktualisht në zhvillim në Instituti n Paul Scherrer (PSI) në Zvicër\, ku është përdorur për të studiuar artefakte të lashta romake\, monedha japoneze të periudhës Edo\, etj. Studimet e trashëgimisë kulturore mund të kryhen edhe me muonet e rreze ve kozmike (muografi)\, të cilat mund të përdoren për të parë brenda strukturave të mëdha si piramidat ose monumentet. Këto dy teknika dem onstrojnë popullaritetin në rritje të përdorimit të detektorëve të grimcave\, të konceptuar fillimisht për fizikën themelore\, për imazhi n dhe analizën jo-shkatërruese të trashëgimisë kulturore.\nS. Biswas et al.\, Applied Sciences 12\, 2541 (2022).S. Biswas et al.\, Heritage Sci ence 11\, 43 (2023).H. K. M. Tanaka et al.\, Nature Reviews Methods Primer s 3\, 88 (2023).\n\nhttps://indico.cern.ch/event/1717965/ URL:https://indico.cern.ch/event/1717965/ END:VEVENT END:VCALENDAR